X
تبلیغات
میثاق - سوانح و حوادث خانگي

میثاق

به وبلاگ من خوش آمدید

 

مقدمه

در طول تاريخ ، سوانح و حوادث به عنوان يكي از عوامل تهديد كننده زندگي انسانها بوده كه به علت وجود بيماريهاي واگير در اولويت قرار نداشت ، با پيدايش انقلاب صنعتي و ورود صنعت و تكنولوژي به زندگي انسان ، گسترش ارتباطات ، توسعه شهرنشيني ، پيشرفت علوم بهداشتي و پزشكي ، الگوها و شيوه هاي زيستي انسان دچار تحول و دگرگوني عظيمي شده است . اين پديده از يك سو موجب كنترل بيماريهاي واگير و بالا رفتن سطح اميد به زندگي شده و از سوي ديگر باعث شيوع و افزايش بيماريهاي غير واگير كه نتيجه مستقيم و غير مستقيم اين تحولات مي باشد ، گشته است . در اين گروه بيماريها يكي از مهمترين معضلات بهداشتي اجتماعي سوانح و حوادث است . سوانح و حوادث از بزرگترين مشكلات دنياي امروز به شمار مي آيد كه عمدتاً سومين علت مرگ و مير در كليه سنين و اولين علت مرگ و مير در سنين زير 40 سال در جهان مي باشد و بعنوان يكي از علل مهم مرگ و مير و معلوليت به حساب مي آيد كه هزينه هاي زيادي را براي وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي در بردارد . سوانح و حوادث علل مشخص و متفاوتي دارد و پيشگيري از آن مستلزم توجه به شبكه عليتي آن مي باشد . با يك نگاه كلي به سادگي مشخص مي گردد كه مجموع سالهاي فعال از دست رفته عمر به علت سوانح و حوادث بيش از ساير علل مرگ و مير است بطوريكه در كشور آمريكا اين ميزان 1/4 ميليون سال بوده كه از مجموع سالهاي از دست رفته عمر بعلت بيماريهاي قلبي و عروقي و سرطان ( 8/3 ميليون سال ) بيشتر مي باشد . سوانح و حوادث اولين علت مرگ در سنين بين يك تا 34 سالگي در كشورهاي اروپائي مي باشد . در انگلستان 10% از كودكان هر ساله به علت حوادث نياز به خدمات درماني پيدا مي كنند و در فرانسه 9/2 درصد از جمعيت ( بيش از 5/1 ميليون نفر ) با يك ناتواني بعلت حوادث زندگي مي كنند . خسارت مالي و عوارض اقتصادي حوادث نيز قابل توجه است . در دانمارك 11 درصد از كل تخت روزهاي بستري در بيمارستانها در اثر حوادث مي باشد كه اگر هزينه هاي جانبي مانند كاهش توليد يا هزينه هاي سرباري و عوارض رواني را اضافه نمائيم برآورد عددي آن به سادگي ممكن نخواهد بود . در آمريكا از نظر ميزان خسارت مادي رقم 500 ميليارد دلار براي يك سال به غير از هزينه هاي سرباري و عوارض رواني و خسارت كاهش توليد بيان گرديده است .

بر اساس گزارشي از سازمان جهاني بهداشت بيش از نيمي از مرگهاي سنين جواني به علت صدمات ناشي از حوادث بوده كه باعث از دست رفتن سالهاي فعال زندگي مي گردد .

طبق آمار سازمان جهاني بهداشت در سال 2000 روزانه بيش از 16000 نفر و سالانه بيش از 5000000 نفر جان خود را بعلت سوانح و حوادث از دست مي دهند يعني بيش از مجموع تمامي بيماريهاي واگير اين رقم در سال 2020 يه 4/8 ميليون نفر بالغ خواهد گرديد .

سوانح و حوادث در كشور ما نيز يكي از مسائل بهداشتي اجتماعي مي باشد ، بطوريكه طي تحقيق كه در سال 69 صورت گرفته دومين علت مرگ و مير محسوب گرديده كه 5/13 درصد از علل مرگ و مير را به خود اختصاص مي دهد . تحقيق ديگري نشان مي دهد كه بيش از 17درصد از مرگهاي مردان در جمعيت روستائي كشور بعلت سوانح و حوادث بوده كه البته بعلت اين موضوع 74 درصد مرگهاي گروه سني 30 15 سال بعلت سوانح و حوادث بوده كه البته بعلت اين موضوع در گروههاي سني مجاور نيز به كمتر از 50 درصد نمي رسد . در اكثر تحقيقات صورت گرفته در كشورمان حوادث ترافيكي از نظر فراواني در صدر قرار دارند . در صورتيكه وقتي به گروههاي سني و محل زندگي توجه شود ، اولويت پيشگيري تفاوت خواهد كرد . بطور مثال مهمترين سانحه در جمعيت روستائي كشور در گروه سني زير 5 سال سوختگي مي باشد . بهر حال بررسي اپيدميولوژيك در مناطق مختلف و بصورت ناحيه اي مي تواند اولويتها را تعيين نمايد و روش هاي پيگيري را بنابر امكانات موجود مشخص كند . همچنانكه طبق بررسي اطلاعات كشوري حوادث خانگي در سال 79 ، 148000 مورد مصدوم ناشي از سوانح خانگي گزارش شده است كه از اين تعداد 41% مربوط به سوختگي بعنوان اولويت اول مي باشد . دو گروه سني 14 5 سال و 39 20 سال مجموعاً بيش از نيمي از موارد مصدومين را تشكيل مي دهند . طبق آمار وزارت كشور در سال 80 موارد حريق در كل كشور بالغ بر 43000 بوده كه منجر به مرگ 970 نفر گرديده است و همچنين مطابق با آمار سازمان جهاني بهداشت مرگ و مير ناشي از سوختگي در سراسر جهان در سال 98 به 282000 مورد بالغ گرديد .

انواع حوادث :

الف : حوادث خانگي

ب : حوادث ناشي از كار

ج : حوادث ناشي از وسائط نقليه

د : حوادث در مجامع عمومي

ه : حوادث ناشي از آسيبهاي اجتماعي

عوامل موثر در ايجاد حادثه :

حادثه يك واقعه پيش بيني نشده توسط فرد است كه نتيجه اش ضرر و زيان قابل تشخيص مي باشد .به عبارت ديگر حادثه واقعه اي است غير منتظره كه بوسيله عوامل خارجي بوجود مي آيد و نتيجه آن ايجاد آسيب قابل تشخيص مي باشد . گاهي نيز به مرگ منتهي مي شود .

 

طور كلي در بروز حادثه سه فاكتور مهم دخالت مي كند :

1 عامل حادثه

2 ميزبان

3 محيط

عامل حادثه وسيله اي است كه حادثه را مي آفريند و ممكن است اين عامل فيزيكي ( مثل ضربه ، وسيله نقليه ، حرارت و نور ) شيميايي ( مثل سموم ، داروها ، مواد شيميايي )

ميزبان يا مصدوم كسي است كه حادثه بر او واقع مي شود عواملي كه در ارتباط با ميزبان در بروز حادثه نقش دارند عبارتند از سن ، جنس ، شغل ، سواد ، محل سكونت ، آداب و رسوم و .

محيط ، آنچه كه در اطراف ما وجود دارد مثل جاده ، مدرسه ، خانه ، مزرعه ، كارگاهها و .

كنترل و پيشگيري از بروز حادثه :

براي پيشگيري از سوانح و حوادث خانگي بخصوص در اطفال و مادران آموزش به خانواده ها در مورد خطرات انواع اتفاقات و نحوه پيشگيري از آنها نقش بسيار مهمي در حفظ و سلامت گروههاي آسيب پذير خواهد داشت . علل بروز حوادث در كودكان بسيار متعدد مي باشند و اين بخاطر شرايط جسماني ، رواني و محيطي كودك مي باشد . با توجه به دلايل ذكر شده ، به ويژه عوامل در ارتباط با ميزبان ، وقوع حوادث در كودكان اجتناب ناپذير مي باشد و حاصل آن منجر به مرگ ، ناتوانيها و همچنين هزينه هاي هنگفت و سرسام آوري است كه هدر مي رود .

اهميت حوادث خانگي و پيشگيري از آن :

بسياري از مردم در پاسخ به اين سئوال كه ايمن ترين مكان بنظر شما كجاست ، خانه را مطرح مي كنند اما بسياري از منازل بدلايل زير فاقد ايمني قابل توجه هستند .

الف : مردم غالباً در خانه خود دقت و حفاظت را مد نظذ قرار نمي دهند و به اصطلاح با خيال آسوده زمان را مي گذرانند .

ب : خانه يك محل يا جاي شغلي و حرفه اي نيست و اقشار مختلف مردم با ميزان تحصيلات متفاوت در خانه ها زندگي مي كنند .

ج :  وجود گروه كودكان و نوزادان و گروه سالمندان بعنوان گروههايي كه توانايي كمتري دارند و به اصطلاح آسيب پذيرند . مطرح مي شود از طرف ديگر بسياري از مردم بدليل نداشتن مطالعات كافي و نديدن آموزش هاي لازم حتي با ديدن موقعيت خطرناك متوجه نشده و به آساني از كنار آن مي گذرند اينگونه افراد حتي با داشتن توانايي لازم هيچگونه اقدامي بعمل نمي آورند . در يك بررسي در كشور آمريكا در سال 1993 مشخص مي شود كه مرگ و مير ناشي از حوادث خانگي 4 برابر حوادث محيط كار است در حاليكه خسارات ناشي از حوادث مزبور در يك سال ميلادي در محيط كار 9/111 ميليارد دلار و براي حوادث خانگي 5/86 ميليارد دلار بوده است . محيط منزل ، تمامي قسمتهاي داراي سقف و بدون سقف يك خانه را شامل مي شود .

بررسي چگونگي حفاظ ها :

به منظور جلوگيري از سوانحي نظير پرت شدن از ارتفاعاتي مثل پشت بام ، پله و يا هر جا كه از سطح زمين بلندتر باشد مي بايستي اين قبيل محلها را مجهز به نرده نمود .

حداكثر ارتفاع پله ها را حدود 18 سانتي متر و حداقل عرض آنها را 30 سانتي متر انتخاب كرد . براي اطاقهايي كه در طبقات بالا قرار دارند بهتر است پنجره ها را حداقل حدود 120 100 سانتي متر از كف اطاق بالاتر ساخت تا از پرت شدن كودكان جلوگيري شود . بايد توجه داشت براي جلوگيري از ريزش و خرابي خانه و تعمير و مرمت آن با استفاده از مصالح محلي به موقع صورت گيرد تا حوادث ناگواري بوجود نيايد . راه پله بايستي كاملاً تميز و در سر راه وسايل دست و پا گير نباشد . لزوم نرده براي پله ها ضروري است تا در مواقع ضروري از پرت شدن جلوگيري نمايد . لبه پله نبايستي تيز و زاويه دار باشند ، اين امر باعث مي شود تا در صورت لغزش و يا سقوط برروي پله ها صدمات كمتري به فرد وارد آيد . لبه پله ها نبايستي خيلي زبر باشد و يا از نوارهاي فلزي مخصوص پله استفاده كرد . در منازلي كه داراي حوض و منبع آب ، استخر ، بركه و غيره كه نسبتاً عميق هستند حتماً مي بايست ضمن مراقبت دائم از كودكان از نرده ، حفاظ يا قرار دادن پوشش برروي سطح آب يا قرار دادن موانع جهت عدم دسترسي كودك به آن محلها استفاده نمود .

بررسي چگونگي نگهداري سموم و داروها :

بطور كلي هر ماده يا داروئي كه بيش از حد كافي به بدن وارد شده و باعث بهم خوردن سلامتي و ايجاد مرگ بشود سم يا زهر ناميده مي شود . در زندگي روزانه مواد مختلفي وجود دارند نظير داروها ، حشره كشها ، پودرها و مواد پاك كننده ، ضدعفوني كننده ها ، مواد اسيدي و قليايي ، گازهاي سمي ، مواد سوختي مانند  نفت ، بعضي گياهان و غيره اين گونه مواد اگر به مقدار كافي و اندازه و به طرز صحيح از آنها استفاده نشود . موجب مسموميت و بهم خوردن سلامتي شخص شده كه در نتيجه بيماري و يا مرگ خواهد شد . مسموميت ها معمولاً بطور تصادفي يا در نتيجه بي احتياطي و عدم آگاهي و اطلاع ( بخصوص در مورد كودكان ) و در موارد عمدي به قصد خودكشي و يا قتل اتفاق مي افتد . به همين دليل بايستي اينگونه موارد دور از دسترس كودكان باشد . داروها و قرص بايستي در جعبه دارويي و در ارتفاع بالا روي ديوار نصب باشد . ساير مواد ديگر چون رنگ ها ، نفت سفيد ، مواد شوينده و پاك كننده ، از قبيل پودر لباسشويي و مايع ظرفشوئي ، سفيد كننده ها و زمين شورها و مواد ضدعفوني كننده بايستي در كمدهاي دربسته و قفل دار و يا در محلهايي كه كودك به هيچ عنوان نمي تواند به آن دسترسي پيدا كند نگهداري شود .

بررسي چگونگي استفاده از وسايل گرمايي و روشنايي :

سوختگي ضايعه ايست كه در اثر تماس بدن با عوامل مختلفي از قبيل آب جوش ، غذاي داغ ، شعله آتش ، آتش منقل و تنور ، انفجار مواد منفجره ، جريان برق ، مواد شيميايي و گازهاي گوناگون ايجاد مي گردد .

 در انتخاب بخاري هميشه دقت كنند كه طراحي آن بگونه اي باشد كه جدار بيروني از حرارت كمتري برخوردار بوده و حرارت از سطح بالايي آن خارج شود و در صورت استفاده از علاء الدين و يا شبيه آن بايستي مراقب كودكاني كه تازه به راه افتاده اند و خطرات ناشي از آن را نمي دانند باشند تا از سوختگي ناشي از آنها جلوگيري به عمل آيد و در صورت اجبار استفاده از آنها هيچگاه كتري يا ظرف آب روي آن قرار ندهيد چون كودك در صورت برخورد يا دستكاري آن دچار سوختگي شديد مي گردد . وسايل آتش زا چون فندك و كبريت را به هيچ عنوان در اختيار كودكان قرار ندهيد كه باعث سوختگي كودك و آتش سوزي خانه مي گردد .

اتو از وسايل خطرناك براي كودك بوده و مي بايستي در هنگام استفاده مراقب كودكان بوده و پس از استفاده جمع آوري و به محل مطمئن و دور از دسترس كودكان قرار دهيد .

در مورد وسايلي كه جهت روشن نمودن منزل نيز استفاده مي شود مثل روشنايي پيك نيك ، چراغهاي نفتي گرد سوز و غيره نيز مي بايستي مراقب باشند كه دور از دسترس اطفال بوده تا مانع از سوختگي گردند . هنگام استفاده از كرسي دقت كافي صورت پذيرد كه اطراف منقل حفاظي قرار داده شود كه مانع از سوختگي و يا آتش سوزي گردد .  

در آشپزخانه مي بايستي به نكات ذيل توجه گردد :

1 وسايل برقي چون ، آسياب ، چرخ گوشت ، آب ميوه گيري ، سماور برقي بايستي در محل مناسب و با اتكا كافي قرار داده شده از سقوط آنها جلوگيري و از دسترس كودكان به دور باشد .

2 كودكان در آشپزخانه در معرض شديد ترين خطرات مي باشد ، در يخچال بايستي محكم و حتي الامكان قفل باشد . هنگام استفاده از وسايل برقي مثل چرخ گوشت و آب ميوه گيري كودك را از محل دور نگهداريد و در صورتيكه به عللي مجبور به ترك آشپزخانه شديد آنها را از پريز خارج نماييد . به علت بازيگوشي كودكان احتمال روشن شدن اتفاقي و دست بردن كودك به داخل چرخهاي گوشت و آبميوه گيري وجود دارد كه نهايتاً جراحت شديد كودك را در برخواهد داشت .

3 اشياء خطرناك چون انواع چاقو آلات تيز و برنده ، كارد ، چنگال ، ميخ و غيره را از دسترس كودكان دور نگهداريد و در صورت برداشتن آنها توسط كودك با خونسردي و ملايمت و احتياط كامل آنها را پس بگيريد .

4 از قرار دادن وسايل گاز سوز در برابر جريان باد و كوران خودداري شود تا در اثر جريان هوا شعله را ببنديدو كنتور فيوز برق را خاموش كرده و از روشن كردن شعله ( مثل كبريت ، فندك ، ) خودداري و پنجره ها را باز نموده و با تكان دادن حوله خيس هواي آلوده را خارج نمائيد .

6 از گاز پيك نيك همانطور كه از نامش پيداست بهتر است در محيط باز استفاده شود و حتي المقدور در آشپزخانه استفاده نشود زيرا خطر نشت گاز و انفجار اين چراغها در محيط بسته هميشه وجود دارد كما اينكه سوختگي و انفجار ناشي از آنها بسيار متعدد مي باشد .

7 وسايل گاز سوز ( اجاق و بخاري يا آبگرمكن ) بايستي بدون نشت ، استاندارد باشند و بوسيله افراد صلاحيتدار تعمير و سرويس گردند .

8 از لبه آستين لباس بجاي دستگيره براي برداشتن قابلمه و ديگ استفاده نشود .

9 هيچگاه در زمان استفاده از چرخ گوشت از انگشتان خود براي وارد كردن قطعات گوشت به داخل ماشين استفاده نشود و حتماً از ميله مخصوص دستگاه استفاده شود .

10 اجاق گاز در منزل بايستي برروي پايه محكم و محل مطمئن دور از دسترس كودك قرار گيرد و هميشه شير سيلندر گاز را بعد از اتمام كار ببنديد تا در صورت بازي كودك با شير گار خطر نشت و پراكندگي گاز بوجود نيايد .

11 وسايلي كه در آن مايعات جوشان مانند سماور ، كتري و قابلمه وجود دارد بايستي دور از دسترس كودك باشد . بهتر است سماور را در روي كابينت و انتهاي پشتي سطح اجاق گاز قرار گيرد.

12 هنگام طبخ غذا در مراسم عروسيها ، عزا و ساير مراسم توجه داشته باشيد كه در محل هيچ كودكي حضور نداشته باشد .

13 ديگهاي زودپز بسيار خطرناك مي باشد و در صورتيكه نتواند بخار را از خود خارج نمايند مثل يك بمب منفجر مي شود به همين خاطر بايستي حلقه لاستيكي ديگ سالم بوده تا با سر رفتن غذا باعث خاموش شدن گاز نگردد و در آن جاي خود محكم شود و سوپاپ آن كاملاً تميز و قابل استفاده باشد .

14 طبقات قفسه هاي مورد استفاده در خانه بايستي در جاي محكم بوده و حتي الامكان سعي گردد وسايل و قوطي هاي سنگين در طبقات پايين و نزديك زمين چيده شود . قرار دادن وسايل سبك تر در طبقات بالا و سقوط احتمالي آنان را كمتر خواهد كرد .

نهايتاً آشپزخانه بايستي مرتب و كليه وسايل آن در جاي خود باشد و كف آن نيز تميز بوده و لغزنده نباشد .

چگونگي بررسي سيم كشي ساختمان و نصب كليد و پريزها :

برق گرفتگي معمولاً در اثر بي احتياطي با وسايل برقي ايجاد مي شود برق گرفتگي ممكن است باعث توقف كار قلب و توقف عمل تنفسي ، سوختگي عميق و و شكستگي استخوانها در اثر پرت شدن بيمار گردد . در مورد سيم كشي ساختمان و كليد و پريزهاي منزل مي بايستي نكات ذيل مورد بازديد قرار گيرد تا خطر برق گرفتگي وجود نداشته باشد .

1 كليد و پريزها در خانه بايستي داراي  روكش سالم و بدون شكستگي و از نوع استاندارد باشند .

2 سيم كشي برق حمام بايد توكار بوده و از گذاشتن كليد و پريز در داخل حمام خودداري شود و لامپ و روشنايي حتماً داراي حباب باشد . از آويزان كردن لامپ معمولي خودداري نمايند .

3 از دست زدن به سيم هاي برق و اتصالات بدون عايق خودداري و مواظب باشيد هيچ وقت با لباس و بدن مرطوب به وسايل برقي دست نزنيد .

4 محل كنتور فيوزهاي منزل بايستي كاملاً مشخص و به راحتي قابل دسترس باشد .

5 پريزهاي برق خانه تا حد ممكن در سطح بالايي ديوار قرار داشته باشد و. اگر پريزهاي برق در پايين ديوار قرار دارد مي بايستي سوراخهاي آن نيز با در پوش هاي مخصوص پلاستيكي كه در فروشگاههاي لوازم برقي وجود دارد بپوشانيم . حادثه در زمان فرو كردن اشيايي چون ميخ ، سيم يا مفتول آهني در داخل پريز بوجود مي آيد و كودك دچار برق گرفتگي مي شود .

6 هنگام استفاده از پنكه مي بايستي آن را در محلي دور از دسترس كودك قرار گيرد و روكش پنكه طوری باشد كه كودك نتواند انگشت خود را به درون آن فرو برد .

 

گردآورنده : محّمد رضا خان پور

 کارشناس مدیریت امداد در سوانح

www.stipulate.blogfa.com